ضايعات و زخم هاي دهان
دكتر شمس الملوك نجفي – متخصص بيماريهاي دهان و دندان

ضايعات و زخم هاي دهان ممكن است نياز به درمانهاي موضعي يا خوراكي داشته باشد .رژيم درماني بايد شامل تغذيه مناسب و استفاده از مايعات كافي ، كاهش درد ، حفظ بهداشت دهان ، كنترل عفونت ثانوي و كنترل موضعي پيشرفت بيماري باشد .
براي جلوگيري از گسترش و شدت ضايعات دهان بايد با دندانپزشك متخصص بيماريهاي دهان مشورت نمائيد و چنانچه مشكلات وسيعتر بوده و ديگر اعضاء را درگير نموده به پزشك متخصص مراجعه نمايئد .
اصول زير براي بهبود ضايعات دهان شما پيشنهاد ميشود درصورتيكه سوالي داشته و يا اين راهنما با انچه كه به شما گفته شده يا شنيده ايد فرق ميكند حتما“ با پزشك خود درميان بگذاريد .
الف -كنترل موضعي ضايعه دهان :
1- 2 قاشق چايخوري جوش شيرين ( يا يك قاشق چايخوري از نمك و يك قاشق چايخوري جوش شيرين ) در يك ليتر آب ولرم حل كرده و هردو ساعت دهان شويه كنيد .
2- اگر درد داريد ،  ميتوانيد از مخلوط شربت ديفن هيدرامين همراه باشربت معده با تركيب مساوي يك قاشق چايخوري  5 دقيقه قبل از غذا دهان شويه كرده و از دهان خارج نمائيد . مواظب باشيد هنگاميكه غذا مي خوريد و حفره دهانتان بي حس است از گاز گرفتگي خودداري كنيد .
3- اگر دهانتان خشك است درتمام روز ( هر 10 دقيقه ) بطور مداوم آب خنك بنوشيد . از دهان شويه هاي تجاري محتوي الكل يا نوشيدن قهوه و چاي بايد خودداري كنيد زيرا اين تركيبات خشكي دهان را بيشتر ميكند .

ب - مراقبت دندانها و لثه :
رعايت دقيق بهداشت دهان الزامي است زيرا ضايعات مخاطي دهان با پلاكهاي باكترياي دندانها در تماس هستند كه معمولا“ باعث عفونت ثانويه ميشوند :
1- براي رساندن بهداشت دهان به سطح ايده آل به دندانپزشك جهت جرمگيري دندانها مراجعه نمائيد .
2- دندانها را بعد از هرغذا به آهستگي نخ بكشيد ، مواظب باشيد لثه ها را زخم نكنيد .
3- بعداز هرغذا مسواك كنيد از مسواك نرم و خميردندانهاي حاوي فلورايد استفاده نمائيد ، سعي كنيد از خميردندانهاي حاوي كلسيم پيروفسفات به علت طبيعت سوزش آور آن اجتناب كنيد .
• اگر مسواك بسيار تحريك كننده است ميتوان با گوش پاك كن هاي پنبه اي باقيمانده هاي نرم غذا را از روي دندانها تميز كنيد .
• ميتوان براي نرم كردن بيشتر موهاي مسواك خود ، مسواك نرم را مدتي در زير آب گرم نگاه داريد .
4-گرداندن آب در دهان بعداز هرغذا و يا خوردن هر نوع مواد ديگر ، ميتواند باقيمانده نرم مواد غذايي را پاك كند .
5-با محلول ضد پلاك ( مثل كلرهگزيدين ) اگر توسط دندانپزشك تجويز شده است 2 يا 3 بار در روز هنگامي كه نمي توانيد از ساير روشهاي بهداشت دهان استفاده كنيد ، دهان شويه كنيد.
6- براي جلوگيري از پوسيدگي دندان از ژل فلورايد و يا دهان شويه فلورايد يكبار در روز بعد از مسواك استفاده نمائيد درصورت امكان آدامس بدون قند بجوئيد .
پ - تغذيه :
مصرف غذا و مايعات كافي براي سلامت دهان و بدن بسيار مهم است .از مكملهاي غذايي ( مثل فراورده هاي دينه) استفاده كنيد ، اگر دهانتان زخم است و غذا خوردن مشكل است ميتوانيد غذا را در مخلوط كن نرم كرده و سرد ميل نمائيد.
ت - نگهداري :
ارزيابي منظم از سطح بهداشت دهانتان در فاصله هاي برنامه ريزي شده توسط دندانپزشك داشته باشيد

- داروها بايد فقط توسط پزشك يا دندانپزشك تجويز شود